Tijdens de lessen die ik geef, wil ik wel eens samen met de mensen nadenken over het verschil tussen het beeld dat we met onze ogen zien en een foto. Wat aanvankelijk hetzelfde beeld lijkt, wordt bij nader ‘toezien’ heel verschillend.

Maak maar eens een portretje ‘met vage achtergrond’. Zou je zo’n vage achtergrond ook werkelijk kunnen zien, los van de foto? Neen dus.

En op die elan van verschillen, gaan we dan dieper in. Tot we uitkomen bij ‘fotograferen wat niet bestaat’, door te spelen met de mechanische eigenschappen van het toestel.

Best leuk, zo’n speeltuin voor volwassenen. Met onvoorspelbare resultaten:

Met de moderne hedendaagse toestellen mag je onder de mensen komen. Net als wijzelf is de sensor in zo’n nieuwe spiegelreflex nu ook zelf-reinigend. Heeft hij dan een toiletsetje in de body van het fototoestel zitten? Neen. Bij het starten en afzetten (On en Off) van de camera vuurt zo’n camera een onhoorbaar (ultrasoon) geluidsgolfje met hoge frequentie af op de sensor. Je kan die operatie via het menu ook op elk ander willekeurig moment laten uitvoeren. En je hoeft geen schrik te hebben dat de camera jou bij het opstarten eerst een tijd aan het lijntje houdt. Hij start inderdaad zijn persoonlijk toilet, maar zodra je aan de ontspanknop van het fototoestel raakt, stopt hij daar onmiddellijk mee.

Die geluidsstoot doet de sensor even rillen en trillen. Het stof, als er al stof tegenhangt, dwarrelt naar beneden.

En waar komt het stof dan terecht? Het ene merk gebruikt daarvoor een soort ‘opvangbakje’, het andere een plakstrook/kleefstrook. De capaciteit van elk van die systemen overtreft trouwens de levensduur van de camera. Het opvangbakje moet nooit geledigd worden; de plakstrook nooit vervangen.

Wat wel belangrijk is: het stofvergaarsysteem zit onderaan de sensor. Bedoeling is uiteraard dat de stofjes daarin terechtkomen, dat ze niet opnieuw gaan zweven in het binnenste van de camera. Er is dus maar één ‘positie’ waarin je die zelfreiniging kan uitvoeren. De camera moet als het ware plat op een tafel staan, of tenminste in die positie worden gehouden. Als je de camera met het objectief naar beneden zou houden, gaan de stofjes zweven. Hou je de camera verticaal, dan gaan de stofjes ook de verkeerde kant uit.

Gedaan dus met de camera al aan te zetten als hij nog met zijn snuit in de fototas steekt. Of terwijl hij aan de halsriem hangt te bengelen.

Zelfreinigend ja, maar hij stelt zijn wetten.